De energierekening van Nederlandse huishoudens gaat de komende jaren flink omhoog. Dat komt niet alleen door de prijs van stroom of gas, maar vooral door de kosten van het energienet zelf. Dat blijkt uit een nieuw rapport van PwC en Netbeheer Nederland.
Nederland staat voor een enorme verbouwing van het energienet. Door de snelle groei van elektrische auto’s, warmtepompen en duurzame energie moet het netwerk op grote schaal worden uitgebreid en verzwaard. Die operatie kost miljarden. Jaarlijks gaat het om investeringen tussen de 13 en 18 miljard euro, met een totaal van ongeveer 235 miljard euro tot 2040.
Die kosten verdwijnen niet ergens op de achtergrond, maar komen uiteindelijk terecht bij huishoudens en bedrijven. Met andere woorden: de consument betaalt mee.
Vooral elektriciteit wordt duurder. De kosten voor het gebruik van het stroomnet stijgen volgens het rapport jaarlijks met 3,7 tot 6,3 procent. Dat betekent dat de tarieven in 2040 mogelijk tot ruim twee keer zo hoog liggen als nu. Gas stijgt minder hard, maar daar speelt een ander probleem. Doordat steeds minder mensen gas gebruiken, moeten de kosten over een kleinere groep worden verdeeld, waardoor de prijs per aansluiting alsnog oploopt.
Tegelijkertijd verandert de manier waarop de rekening wordt opgebouwd. In de toekomst gaat niet alleen het verbruik tellen, maar ook het moment waarop energie wordt gebruikt. Stroom tijdens drukke uren wordt duurder, terwijl gebruik buiten de piek juist goedkoper kan uitvallen. Dat betekent dat gedrag een grotere rol gaat spelen in wat je uiteindelijk betaalt.
Volgens de onderzoekers zit daar ook een deel van de oplossing. Door energieverbruik beter te spreiden en efficiënter om te gaan met stroom, kan de druk op het net worden verlaagd en kunnen kostenstijgingen enigszins worden beperkt.
Toch is er ook een duidelijke waarschuwing. Als de netkosten te snel stijgen, kan dat de energietransitie juist afremmen. Wanneer elektriciteit duurder wordt, kan dat mensen ontmoedigen om over te stappen op bijvoorbeeld een warmtepomp of elektrisch rijden.
De conclusie is helder. De overgang naar een duurzamer energiesysteem is in volle gang, maar heeft een prijs. En die prijs zal de komende jaren steeds zichtbaarder worden op de energierekening van huishoudens.
