Het Openbaar Ministerie (OM) heeft tot nu toe 171 verdachten aangeleverd gekregen op verdenking van strafbare feiten die verband houden met de afgelopen jaarwisseling. Dat blijkt uit een inventarisatie onder de parketten van het OM. Het gaat om een duidelijke stijging ten opzichte van vorig jaar, toen op 1 januari 2025 in totaal 120 verdachten bij het OM waren aangebracht.
De meeste zaken hebben betrekking op geweldsdelicten. In 63 gevallen ging het om geweld tegen personen die zich inzetten voor de veiligheid van de samenleving, zoals politie, brandweer en ambulancepersoneel. Daarnaast werd 39 keer geweld gepleegd tegen andere personen. Ook werden 33 zaken geregistreerd waarin geweld tegen goederen centraal stond. In 36 zaken ging het om andere strafbare feiten, waaronder vuurwerkdelicten.
Verzwarende factor bij Oud & Nieuw
Het OM noemt het onacceptabel dat relschoppers de jaarwisseling verstoren. Oud & Nieuw wordt door het OM beschouwd als een evenement, wat betekent dat bij de beoordeling van strafzaken een verzwaringsfactor van 75 procent geldt. Of dit daadwerkelijk leidt tot een 75 procent hogere straf of strafeis, hangt af van de omstandigheden van het delict en de verdachte. Ook het gebruik van alcohol tijdens het plegen van strafbare feiten werkt strafverzwarend.
Zware aanpak geweld tegen hulpverleners
Bij agressie of geweld tegen hulpverleners geldt een nog strengere aanpak. Voor geweld tegen personen met een publieke taak hanteert het OM als uitgangspunt een strafverzwaring van 200 procent. Tijdens de jaarwisseling loopt dit op tot een totale verzwaringsfactor van 275 procent.
Procureur-generaal Sue Preenen, portefeuillehouder Veilige Publieke Taak (VPT), noemt de stijging van geweld tegen hulpverleners zorgelijk. ‘Agressie en geweld wordt niet getolereerd. Hulpverleners staan elke dag klaar om mensen te helpen en onze samenleving veiliger te maken. Zij moeten hun werk ongestoord kunnen doen. Het OM blijft daarom prioriteit geven aan de opsporing en vervolging van verdachten die geweld tegen hulpverleners gebruiken,’ aldus Preenen.
Illegaal vuurwerk levensgevaarlijk
Ook tegen illegaal (zwaar) vuurwerk treedt het OM hard op. Het importeren, verhandelen, maken of afsteken van onder meer mortieren en cobra’s kan rekenen op forse strafeisen. Illegaal vuurwerk is volgens het OM levensgevaarlijk en heeft geleid tot ernstige branden en zware verwondingen, waaronder amputaties en oog- en gehoorschade. Daarbij vielen tijdens de afgelopen jaarwisseling ook drie dodelijke slachtoffers.
Uit letselcijfers blijkt dat 47 procent van het vuurwerkletsel werd veroorzaakt door illegaal vuurwerk. Nog eens 41 procent kwam door legaal vuurwerk. Op het bezit en de handel in vuurwerkbommen staat een maximale gevangenisstraf van zes jaar. Overtreders hoeven volgens het OM niet te rekenen op een lichte straf.
Passende afdoening
Het OM kan zaken afdoen met een boete of taakstraf, maar kan er ook voor kiezen om verdachten voor de rechter te brengen. Verdachten van geweld tegen hulpverleners worden in beginsel altijd gedagvaard. In ernstige gevallen, zoals het gooien van (illegaal) vuurwerk naar hulpverleners, kan zelfs een gevangenisstraf volgen. In eenvoudige zaken kan de verdachte voor de snelrechter worden gebracht. Uiteindelijk bepaalt de rechter de straf.
Meer illegaal vuurwerk in beslag genomen
De politie en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) namen in 2025 in totaal 137.352 kilo illegaal vuurwerk in beslag. Dat is aanzienlijk meer dan in 2024, toen het om 107.281 kilo ging. Alle cijfers zijn terug te vinden in de vuurwerkbarometer van het OM.
